Ponad 121 mln zł z kaucji nie wróciło do Polaków. Ministerstwo ujawnia dane
W 2025 roku z tytułu kaucji za opakowania po napojach pobrano od Polaków blisko 122 miliony złotych, jednak do rąk kupujących wróciło niespełna 730 tysięcy złotych. Oznacza to, że ponad 121 milionów złotych z naszych portfeli utknęło w systemie kaucyjnym. Ministerstwo Klimatu i Środowiska w odpowiedzi na interpelację poselską ujawniło oficjalne statystyki i wyjaśniło, do kogo trafiają te środki oraz dlaczego państwo nie może przejąć nieodebranych pieniędzy.
W skrócie:
- Ministerstwo Klimatu ujawniło, że w 2025 r. pobrano 121,8 mln zł kaucji, a konsumenci odebrali zaledwie 728,8 tys. zł.
- Polacy odebrali mniej niż 1% wpłaconych kaucji – w systemie pozostało ponad 121 mln zł.
- Pieniądze z nieodebranych opłat nie zasilą budżetu państwa, lecz muszą pokryć koszty zbiórki, transportu i maszyn operatorów.
- Resort przyznaje, że nie posiada jeszcze wyliczeń dotyczących całkowitego kosztu funkcjonowania systemu kaucyjnego.
Chcesz być na bieżąco z najważniejszymi wiadomościami?
dodaj zgarnijpremie.pl do preferowanych źródeł w Google
Spis treści
- Ile kaucji naprawdę odebrali Polacy? Oficjalne liczby ministerstwa
- Nasze wyliczenie: ile butelek i puszek nie wróciło do sklepów
- Co dzieje się z pieniędzmi z nieodebranych kaucji?
- Resort nie zna jeszcze całkowitych kosztów systemu kaucyjnego
- Jak nie tracić pieniędzy na kaucji przy codziennych zakupach?
Ile kaucji naprawdę odebrali Polacy? Oficjalne liczby ministerstwa
Sprawa nieodebranych kaucji wyszła na jaw po interpelacji poselskiej posła Kamila Bortniczuka. Parlamentarzysta zapytał Ministerstwo Klimatu i Środowiska o to, jaka kwota została pobrana od kupujących oraz ile z tych pieniędzy faktycznie wróciło do portfeli konsumentów.
Odpowiedź wiceminister klimatu Anity Sowińskiej pokazuje gigantyczną przepaść między wpłatami a wypłatami. W 2025 roku całkowita wartość pobranych kaucji wyniosła dokładnie 121,826 mln zł. W tym samym czasie konsumenci odebrali ze sklepów zaledwie 728,8 tys. zł.
Oznacza to, że do rąk klientów wróciło zaledwie 0,6% wpłaconych środków. Pozostałe 121,097 mln zł nie zostało wypłacone kupującym.
Resort klimatu tonuje jednak nastroje i podkreśla, że kwota ta nie powinna być traktowana jako definitywnie utracona przez konsumentów ani jako bezpośredni zysk operatorów. Część napojów zakupionych pod koniec roku mogła bowiem zostać zwrócona w kolejnych miesiącach, a sam system wciąż znajdował się na etapie rozruchu i adaptacji.
Sprawdź: Zwrot kaucji w sklepie z elektroniką. Media Expert szykuje punkty zwrotu
Nasze wyliczenie: ile butelek i puszek nie wróciło do sklepów
Aby zrozumieć, co oznacza 121 milionów złotych w skali codziennych zakupów, warto przeliczyć tę kwotę na konkretne sztuki opakowań.
Stawka kaucji na pojedynczą butelkę plastikową PET lub puszkę aluminiową wynosi w Polsce 50 groszy:
- Kwota 121 milionów złotych odpowiada aż 242 milionom nieoddanych opakowań.
- W 2025 roku zwrócono kaucję za zaledwie ok. 1,45 miliona opakowań.
- Aż 994 na 1000 kupionych butelek i puszek objętych systemem nie przyniosło konsumentom zwrotu pieniędzy w okresie objętym sprawozdaniem.
W skali pojedynczego gospodarstwa domowego kupującego regularnie wodę, napoje i piwo oznacza to ubytek od kilkunastu do nawet kilkudziesięciu złotych miesięcznie, jeśli puste opakowania trafiają do domowych pojemników na odpady zamiast do sklepowego automatu.
Co dzieje się z pieniędzmi z nieodebranych kaucji?
Wielu konsumentów zakłada, że skoro pieniądze nie wróciły do ich kieszeni, to trafią do budżetu państwa albo staną się czystym zarobkiem sieci handlowych. Przepisy regulujące system kaucyjny w Polsce wykluczają jednak oba te scenariusze.
Pieniądze z nieodebranych kaucji trafiają bezpośrednio do operatorów systemu kaucyjnego. Zgodnie z ustawą środki te są ściśle znaczone i operatorzy nie mogą wypłacić ich jako zysku czy dywidendy. Muszą one posłużyć do sfinansowania bieżącego działania całej machiny:
- zakupu, serwisu i utrzymania butelkomatów,
- odbioru i transportu odpadów ze sklepów,
- sortowania, prasowania i przygotowania surowców do recyklingu,
- rozliczeń logistycznych między uczestnikami rynku.
Ministerstwo potwierdziło również, że nie zamierza wprowadzać przepisów, które pozwalałyby przekazać nadwyżki z kaucji do budżetu państwa ani na inne cele publiczne. Pieniądze mają krążyć wyłącznie wewnątrz zamkniętego obiegu gospodarki odpadami.
Nie przegap: Zamiast wyrzucać plastik, odbierz rabat w Lidlu i Biedronce. Uważaj na te błędy przy kasie!
Resort nie zna jeszcze całkowitych kosztów systemu kaucyjnego
Choć znamy już dokładną kwotę wpłaconych kaucji, druga strona równania finansowego nadal pozostaje niewiadomą. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przyznało oficjalnie, że na ten moment nie posiada danych pozwalających na określenie całkowitego kosztu funkcjonowania systemu kaucyjnego.
Nie wiadomo zatem, jaka część ze 121 milionów złotych pokryła realne wydatki logistyczne i operacyjne, a ile pieniędzy nadal leży na kontach operatorów jako rezerwa na przyszłe wypłaty dla zwracających opakowania.
Pełniejszy obraz finansów pojawi się dopiero po zakończeniu pełnych okresów sprawozdawczych i rozliczeniu wszystkich zarejestrowanych operatorów.
Jak nie tracić pieniędzy na kaucji przy codziennych zakupach?
Z perspektywy domowego budżetu każda butelka czy puszka wyrzucona do tradycyjnego kosza to bezpowrotnie stracone 50 groszy. W skali roku dla czteroosobowej rodziny może to oznaczać stratę od 100 do nawet 250 zł.
Aby odzyskać wpłacone przy kasie pieniądze, warto pamiętać o kluczowych zasadach:
- Paragon nie jest potrzebny: Sklepy i automaty mają obowiązek przyjąć butelkę lub puszkę objętą systemem bez konieczności okazywania dowodu zakupu.
- Opakowanie nie może być zgniecione: Automat weryfikuje kształt oraz kod kreskowy. Zgnieciona puszka lub butelka bez czytelnej etykiety zostanie odrzucona przez maszynę.
- Kaucja wraca w gotówce lub bonie: Po oddaniu opakowań automat drukuje bon, który można zrealizować przy kasie podczas kolejnych zakupów lub wymienić bezpośrednio na gotówkę u pracownika sklepu.
- Zwrot w każdym większym sklepie: Duże markety powyżej 200 m kw. mają ustawowy obowiązek odbioru opakowań i zwrotu kaucji, niezależnie od tego, w jakiej sieci napój został pierwotnie kupiony.
Przeczytaj: 550 mln zł ukrytego kosztu. Tyle czasu Polacy spędzili przed butelkomatami
Oficjalne źródło informacji: Odpowiedź wiceminister klimatu i środowiska Anity Sowińskiej na interpelację poselską posła Kamila Bortniczuka (nr interpelacji z 2026 r. dot. rozliczeń systemu kaucyjnego za 2025 r., Ministerstwo Klimatu i Środowiska).
