5 proc. VAT na prąd i tańszy węgiel. Tyle może zyskać gospodarstwo domowe
Obniżenie podatku VAT na energię elektryczną i ciepło systemowe do 5 proc. oraz na węgiel i pellet do 8 proc. – to główne założenia poselskiego pakietu „Tanie Ogrzewanie”. Według autorów projektu przeciętne gospodarstwo domowe mogłoby zaoszczędzić od 50 do 70 zł miesięcznie, a przedsiębiorcy zyskać do 50 tys. zł rekompensaty. Sprawdziliśmy, jak te obietnice przekładają się na konkretne liczby i jakie są realne szanse na wejście zmian w życie.
W skrócie:
- Propozycja zakłada cięcie stawki VAT: do 5 proc. na prąd i ogrzewanie sieciowe oraz do 8 proc. na węgiel, brykiet i pellet.
- Przeciętna rodzina zyskałaby szacunkowo od 50 do 70 zł miesięcznie na energii, a przy zakupie tony węgla zysk wyniósłby blisko 200 zł.
- Dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw przewidziano rekompensaty wzrostu cen energii do maksymalnie 50 tys. zł na firmę.
- Projekt jest inicjatywą poselską opozycji – nie jest obowiązującym prawem i aby wszedł w życie, wymaga poparcia większości sejmowej.
Spis treści
Jakie stawki podatku VAT zakłada pakiet Tanie Ogrzewanie?
Pakiet rozwiązań zaprezentowany przez Prawo i Sprawiedliwość koncentruje się na podatku od towarów i usług (VAT), który bezpośrednio wpływa na ostateczną cenę brutto na rachunkach konsumentów.
Głównym punktem projektu jest zróżnicowanie i ścięcie stawek podatku dla najważniejszych nośników energii wykorzystywanych w sezonie zimowym:
- energia elektryczna – obniżka stawki VAT z obecnych 23 proc. do 5 proc.,
- ciepło systemowe (z sieci miejskiej) – obniżka z 23 proc. do 5 proc.,
- paliwa stałe (węgiel, brykiet, pellet) – obniżka z 23 proc. do 8 proc.
Zmiana stawki podatkowej to najszybszy mechanizm obniżenia cen dla odbiorców końcowych, ponieważ nie wymaga tworzenia skomplikowanych procedur wnioskowania o dopłaty, jak miało to miejsce w przypadku dawnych dodatków osłonowych czy węglowych. Niższa stawka pojawia się bezpośrednio na fakturze lub paragonie.
Przeczytaj też: Jak oszczędzać prąd w domu? Sposoby, które pozwolą Ci obniżyć rachunki
Ile realnie mogłaby zaoszczędzić przeciętna rodzina?
Autorzy projektu wskazują, że obniżka podatku przyniosłaby przeciętnej rodzinie oszczędności na poziomie 50–70 zł miesięcznie. Sprawdziliśmy, jak te kalkulacje wyglądają w praktyce w odniesieniu do rachunków i cen rynkowych.
Obecnie standardowa stawka VAT na energię i opał wynosi 23 proc. Redukcja podatku do 5 proc. oznacza spadek ceny brutto o około 14,6 proc., zakładając, że ceny netto u dostawców pozostałyby bez zmian.
W praktyce oznacza to następujące różnice w portfelu:
- Rachunek za prąd i ciepło wynoszący 350 zł brutto przy stawce 23 proc. (ok. 285 zł netto) po obniżeniu VAT do 5 proc. wyniósłby niespełna 300 zł. W kieszeni zostaje dokładnie około 50 zł miesięcznie.
- Przy wyższym zużyciu i łącznych rachunkach za energię na poziomie 500 zł brutto, oszczędność sięga już ponad 70 zł każdego miesiąca.
Jeszcze wyraźniejszą różnicę widać przy zakupie paliw stałych. Załóżmy, że tona dobrej jakości węgla kosztuje obecnie około 1 600 zł brutto (ok. 1 300 zł netto + 23 proc. VAT). Spadek stawki VAT do 8 proc. obniżyłby cenę tej samej tony do około 1 404 zł brutto. Przy zakupie 3 ton opału na cały sezon grzewczy w domowym budżecie zostałoby niemal 600 zł.
O tym warto wiedzieć: Polska w czołówce cen energii. 5 prostych nawyków, które obetną koszt
Do 50 tys. zł wsparcia dla firm w ramach wersji 2.0
Projektodawcy przedstawili również odrębny komponent programu nazwany „Tanie Ogrzewanie 2.0”, który ma chronić sektor przedsiębiorstw przed wysokimi kosztami prowadzenia działalności w okresie zimowym.
Rozwiązanie to dedykowane jest mikroprzedsiębiorcom oraz małym i średnim firmom (MŚP). Główne założenia tej części pakietu obejmują:
- rekompensaty za wzrost kosztów ogrzewania, w tym energii elektrycznej, gazu oraz pozostałych paliw grzewczych,
- porównanie wydatków z okresem bazowym przypadającym na lata 2025–2026,
- maksymalny limit wsparcia finansowego wynoszący do 50 tys. zł dla jednego podmiotu.
Zgodnie z projektem wypłata środków nie następowałaby zaliczkowo, lecz dopiero po zakończeniu sezonu grzewczego, na podstawie udokumentowanych faktur i wykazania realnego wzrostu kosztów.
Koszt dla budżetu państwa i realne szanse na wejście w życie
Każda obniżka podatków pośrednich, choć korzystna dla kieszeni podatnika, oznacza ubytek w dochodach państwa. Według wstępnych szacunków koszt wdrożenia pakietu „Tanie Ogrzewanie” pochłonąłby od 14 do 14,5 mld zł z budżetu państwa.
Dla odbiorców kluczowa jest jednak odpowiedź na pytanie: czy i kiedy te stawki zaczną obowiązywać?
Na ten moment mamy do czynienia wyłącznie ze wstępną inicjatywą poselską zgłoszoną przez partię opozycyjną. Aby propozycja stała się obowiązującym prawem, musi przejść pełną ścieżkę parlamentarną:
- Skierowanie projektu do prac w komisjach sejmowych.
- Przegłosowanie ustawy przez większość w Sejmie i Senacie.
- Podpis Prezydenta RP i publikacja w Dzienniku Ustaw.
Bez poparcia obecnej większości rządzącej projekt nie ma szans na wejście w życie. Oznacza to, że konsumenci planujący swoje budżety na nadchodzącą zimę nie powinni traktować zapowiadanych ulg jako pewnego źródła oszczędności, a jedynie jako polityczny postulat podlegający debacie parlamentarnej.
Sprawdź: Z rachunku za prąd znika jedna opłata. To jednak nie oznacza obniżki
Oficjalne źródło informacji: Projekt ustawy grupy posłów klubu parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość (pakiet „Tanie Ogrzewanie” oraz „Tanie Ogrzewanie 2.0”), wystąpienia posłów PiS z 29 października 2026 r., szacunki skutków finansowych dla budżetu opracowane przez Business Insider Polska.
Chcesz być na bieżąco z najważniejszymi wiadomościami?
dodaj zgarnijpremie.pl do preferowanych źródeł w Google
