Konto bankowe pod lupą hakerów. Nowe dane pokazują, gdzie tracimy czujność
Prawie połowa Polaków najbardziej w internecie boi się utraty zgromadzonych na koncie pieniędzy, a co trzeci z nas obawia się wyłudzenia kredytu na swoje dane. Jednocześnie najnowszy raport Banku Pekao obnaża niebezpieczny paradoks: niemal wszyscy potrafimy rozpoznać podejrzany SMS lub fałszywy telefon od rzekomego konsultanta, ale przez codzienne lenistwo ułatwiamy przestępcom dostęp do naszych oszczędności.
W skrócie:
- 48% Polaków wskazuje utratę pieniędzy jako największą obawę w sieci, a 34% boi się zaciągnięcia kredytu na skradzione dane.
- Choć ponad 90% badanych radzi sobie z rozpoznawaniem phishingu w wiadomościach SMS i e-mail, zaledwie 38% stosuje unikalne hasła do różnych serwisów.
- Poczucie pełnego bezpieczeństwa najczęściej deklarują przedstawiciele pokolenia Z (55%), co paradoksalnie czyni ich bardziej podatnymi na nowe formy cyberoszustw.
- Wprowadzenie trzech bezpłatnych nawyków – w tym natychmiastowe obniżenie limitów transakcji i zastrzeżenie numeru PESEL – pozwala zredukować ryzyko straty niemal do zera.
Chcesz być na bieżąco z najważniejszymi wiadomościami?
dodaj zgarnijpremie.pl do preferowanych źródeł w Google
Spis treści
Aż 48 proc. Polaków zapytanych o największe zagrożenia w sieci wskazuje bezpośrednio na utratę pieniędzy. Kolejne 34 proc. ankietowanych boi się, że ktoś wykorzysta ich dane do wyłudzenia pożyczki lub zaciągnięcia kredytu – wynika z reprezentatywnego badania przeprowadzonego na zlecenie Banku Pekao S.A. Te obawy są w pełni uzasadnione, bo metody cyberprzestępców stają się coraz bardziej wyrafinowane. Problem polega na tym, że wielu z nas szuka zagrożenia w niewłaściwym miejscu.
Wielu posiadaczy kont żyje w przekonaniu, że skoro nie dają się nabrać na wiadomości o niedopłacie do paczki czy rzekome telefony od pracowników banku, ich portfel jest bezpieczny. Rzeczywistość weryfikuje to podejście w bolesny sposób.
Fałszywy SMS to nie wszystko. Czego najbardziej boją się Polacy?
Z danych Banku Pekao wynika, że polscy konsumenci osiągnęli wysoki poziom świadomości w zakresie tradycyjnych form oszustw internetowych. Aż 93 proc. badanych deklaruje, że potrafi zidentyfikować podejrzane połączenia telefoniczne, 91 proc. bez trudu rozpoznaje fałszywe e-maile i SMS-y, a 87 proc. ma świadomość ryzyka związanego z próbą wyłudzenia kodu Blik lub danych logowania.
Gdy jednak spojrzymy na zagrożenia wymagające nieco głębszej wiedzy technologicznej, statystyki gwałtownie spadają. Podrobiony kod QR prowadzący do fałszywej bramki płatności (tzw. quishing) stanowi realne zagrożenie tylko dla 65 proc. ankietowanych. Jeszcze mniej, bo 55 proc., dostrzega niebezpieczeństwo w próbach przeciążenia serwerów.
Najważniejsze lęki Polaków dotyczące internetu:
- utrata pieniędzy z rachunku bankowego – 48 proc. wskazań,
- wyłudzenie kredytu lub zaciągnięcie pożyczki na własne dane – 34 proc.,
- zainfekowanie telefonu lub komputera złośliwym oprogramowaniem – 28 proc.,
- utrata danych osobowych i poufnych dokumentów – 25 proc.
Sprawdź aktualny ranking bezpiecznych kont bankowych i wybierz rachunek dla siebie!
Złudny spokój młodych: dlaczego pokolenie Z ryzykuje najwięcej?
Badanie ujawnia uderzającą różnicę międzypokoleniową. Ogółem poczucie bezpieczeństwa w sieci deklaruje niespełna połowa Polaków (47 proc.), a 16 proc. w ogóle wyklucza możliwość, że padnie ofiarą cyberataku. Co ciekawe, najmniej obaw mają osoby z pokolenia Z (w wieku 18–29 lat). W tej grupie aż 55 proc. respondentów czuje się całkowicie pewnie online.
Ta nadmierna pewność siebie bywa jednak zgubna. Młodsi użytkownicy spędzają w sieci najwięcej czasu i instalują najwięcej aplikacji, ale rzadziej weryfikują uprawnienia nadawane instalowanym programom czy regulaminy cyfrowych platform. Złudzenie biegłości technologicznej sprawia, że osoby z pokolenia Z rzadziej podejrzewają, iż same mogą stać się celem ataku wycelowanego w ich karty płatnicze czy portfele cyfrowe.
Przeczytaj: Jak nie dać się okraść z tożsamości, czyli 10 sposobów wyłudzania danych osobowych
Powtarzanie haseł i brak aktualizacji. Jak złodzieje czyszczą konta bez phishingu?
Najbardziej niepokojący wniosek z raportu Pekao dotyczy przepaści między tym, co wiemy, a tym, jak postępujemy każdego dnia. Choć wiemy, czym grozi cyberatak, w podstawowych nawykach bezpieczeństwa panuje ogromna beztroska:
- tylko 38 proc. Polaków stosuje różne hasła do różnych kont i serwisów internetowych,
- tylko 36 proc. regularnie i na bieżąco aktualizuje system operacyjny oraz aplikacje na smartfonie,
- zaledwie 22 proc. tworzy kopie zapasowe ważnych plików i dokumentów,
- połowa badanych deklaruje korzystanie z programu antywirusowego.
Oznacza to, że aż 62 proc. użytkowników popełnia kardynalny błąd: używa tego samego lub bardzo podobnego hasła do poczty e-mail, sklepu z odzieżą, forum internetowego i bankowości. Przestępcy wcale nie muszą wysyłać do Ciebie podejrzanego SMS-a. Wystarczy, że dojdzie do wycieku bazy danych z małego, słabo zabezpieczonego sklepu online, w którym kupiłeś książkę czy etui na telefon za 20 zł.
Gdy hakerzy przejmą Twój adres e-mail i hasło z takiego wycieku, natychmiast testują tę samą kombinację w systemach pocztowych i platformach finansowych (to powszechny proceder znany jako credential stuffing). Przejęcie głównej skrzynki pocztowej otwiera im prostą drogę do zresetowania haseł w innych usługach i kradzieży tożsamości.
Nie przegap: Zguba lub kradzież dowodu a bezpieczeństwo konta – o czym pamiętać?
Trzy bezpłatne kroki, które natychmiast zabezpieczą Twoje pieniądze
Zabezpieczenie domowego budżetu przed cyberprzestępcami nie wymaga wydawania pieniędzy na drogie programy. Wymaga wyeliminowania najprostszych luk, przez które najczęściej uciekają środki:
- Włącz darmowe zastrzeżenie numeru PESEL w aplikacji mObywatel – Skoro 34 proc. Polaków obawia się wyłudzenia kredytu, rozwiązanie tego problemu zajmuje obecnie dwie minuty. Od połowy 2024 roku banki i firmy pożyczkowe mają ustawowy obowiązek sprawdzać Rejestr Zastrzeżeń Numerów PESEL przed udzieleniem finansowania. Jeśli Twój PESEL jest zastrzeżony, instytucja finansowa nie ma prawa obciążyć Cię długiem zaciągniętym przez oszusta. Usługa w mObywatelu lub na stronie gov.pl jest całkowicie bezpłatna i można ją w każdej chwili cofnąć, gdy sam składasz wniosek o kredyt.
- Obetnij domyślne limity transakcyjne w aplikacji banku – Wiele banków domyślnie ustawia dzienny limit płatności internetowych lub wypłat Blikiem na kwoty rzędu 5 000 zł, a nawet 10 000 zł. Jeżeli na co dzień płacisz za drobne zakupy, zmniejsz dzienny limit transakcji internetowych do 200–500 zł. Nawet gdyby ktoś przejął dane Twojej karty, nie zdoła wyczyścić całego konta. Zwiększenie limitu przed większym planowanym zakupem trwa w aplikacji kilkanaście sekund.
- Zainstaluj menedżer haseł i uruchom weryfikację dwuetapową (2FA) – Skoro 62 proc. z nas nie chce zapamiętywać dziesiątek skomplikowanych haseł, najlepszym wyjściem jest darmowy menedżer haseł (np. Bitwarden, KeePass czy wbudowane rozwiązania w systemach Apple i Google). Dzięki niemu pamiętasz tylko jedno hasło główne, a program generuje unikalne, 20-znakowe ciągi znaków dla każdego sklepu i portalu. Do tego bezwzględnie włącz logowanie dwuetapowe (kod SMS lub potwierdzenie w aplikacji) na swojej głównej skrzynce e-mail – to ona jest kluczem do odzyskiwania dostępu do wszystkich Twoich finansów.
Oficjalne źródło informacji: Badanie Banku Pekao S.A. zrealizowane metodą CAWI na reprezentatywnej próbie 1000 Polaków w wieku 18–70 lat (październik 2026 r.) / Polska Agencja Prasowa (PAP).
