Opłata cukrowa w górę od 1 stycznia 2027 r. Ceny napojów wzrosną nawet o 18,8%
Od 1 stycznia 2027 roku za słodzone napoje, popularne energetyki oraz koncentraty i syropy zapłacimy w sklepach znacznie więcej. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym, który zakłada podniesienie maksymalnej opłaty cukrowej do 1,80 zł za litr oraz aż dziesięciokrotny wzrost stawki za dodatek kofeiny i tauryny. Rządowe szacunki wskazują, że na półkach sklepowych podwyżki sięgną od 15,1% do 18,8%, co dla osób regularnie sięgających po te produkty oznacza wydatek rzędu kilkuset złotych rocznie więcej.
W skrócie:
- Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy podnoszącej opłatę cukrową od 1 stycznia 2027 roku bez standardowego półrocznego okresu dostosowawczego.
- Stawka za litr z kofeiną lub tauryną rośnie dziesięciokrotnie – z 0,10 zł do 1,00 zł, a maksymalny pułap podatku wzrasta z 1,20 zł do 1,80 zł za litr.
- Opłatą zostaną objęte również koncentraty, syropy owocowe oraz suplementy diety w płynie powyżej 200 ml.
- Przykładowa puszka napoju gazowanego 330 ml może podrożeć do 5,58 zł, co przy codziennym zakupie uszczupli domowy budżet o ponad 260 zł w skali roku.
Chcesz być na bieżąco z najważniejszymi wiadomościami?
dodaj zgarnijpremie.pl do preferowanych źródeł w Google
Spis treści
- Rząd podnosi opłatę cukrową od 1 stycznia 2027 roku
- O ile wzrosną stawki podatku od napojów?
- Koncentraty, syropy i suplementy włączone do nowego podatku
- Ile podrożeją napoje na sklepowych półkach?
- Jak nowa opłata wpłynie na oszczędności i domowe portfele?
- Koniec z obchodzeniem przepisów przez producentów
Rząd podnosi opłatę cukrową od 1 stycznia 2027 roku
Podczas posiedzenia we wtorek, 29 września, Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym. Dokument, określany potocznie mianem projektu stawkowego, przewiduje wyraźne zaostrzenie daniny pobieranej od napojów słodzonych i energetyzujących.
Przepisy mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. Co istotne dla rynku i konsumentów, autorzy projektu zrezygnowali ze standardowego, co najmniej sześciomiesięcznego vacatio legis. W Ocenie Skutków Regulacji (OSR) pośpiech wytłumaczono nadrzędnym interesem publicznym związanym z ochroną zdrowia Polaków oraz koniecznością ograniczenia ekonomicznej dostępności produktów o wysokiej zawartości cukru.
Z danych przytoczonych przez projektodawców wynika, że pierwszy rok obowiązywania opłaty cukrowej przyniósł 19-procentowy spadek sprzedaży napojów gazowanych, jednak w kolejnych latach konsumenci wrócili do dawnych nawyków zakupowych. Zdaniem rządu obecne stawki przestały działać odstraszająco, stąd decyzja o ich skokowej waloryzacji.
Przeczytaj: Koniec tanich zakupów. Te 3 produkty zdrożeją w mig!
O ile wzrosną stawki podatku od napojów?
Zmiany obejmują wszystkie kluczowe elementy składowe opłaty. Wzrosną zarówno części stałe, jak i zmienne:
- Opłata stała (za obecność cukrów w ilości do 5 g na 100 ml napoju lub obecność słodzika) wzrośnie z 0,50 zł do 0,70 zł za litr.
- Opłata zmienna (za każdy dodatkowy gram cukru powyżej progu 5 g na 100 ml) wzrośnie dwukrotnie – z 0,05 zł do 0,10 zł.
- Opłata za dodatek kofeiny lub tauryny zaliczy dziesięciokrotny wzrost – z obecnych 0,10 zł do aż 1,00 zł za każdy litr.
- Maksymalna łączna opłata cukrowa za litr produktu wzrośnie z 1,20 zł do 1,80 zł.
Najmocniejszy cios fiskalny wymierzono w segment popularnych „energetyków”, gdzie równoległe występowanie cukru, kofeiny i tauryny przełoży się na drastyczny wzrost daniny naliczanej producentom i dystrybutorom.
Koncentraty, syropy i suplementy włączone do nowego podatku
Projekt nowelizacji zamyka furtki, które dotąd pozwalały części wyrobów unikać opłaty cukrowej. Od 2027 roku katalog opodatkowanych pozycji zostanie znacząco powiększony:
- Wszystkie koncentraty spożywcze – niezależnie od formy (płynnej, półpłynnej, stałej czy syropu) – zostaną objęte sztywną stawką w wysokości 3,00 zł za litr lub kilogram.
- Suplementy diety w postaci napojów i syropów również wpadną w reżim nowej opłaty. Zwolnione z niej będą jedynie opakowania o małej objętości – do 200 ml. W przypadku skoncentrowanych suplementów stawka wyniesie 3,00 zł za litr lub kilogram, a płyny gotowe do spożycia będą rozliczane według ogólnych progów cukru i substancji słodzących.
Ile podrożeją napoje na sklepowych półkach?
Resort finansów i gospodarki w oficjalnej Ocenie Skutków Regulacji przedstawił szacunki, które pokazują, czego kupujący mogą spodziewać się przy sklepowych kasach, jeżeli producenci i sieci handlowe w całości przerzucą koszty na klientów:
- Puszka napoju gazowanego (330 ml) zawierająca cukier i kofeinę może podrożeć do około 5,58 zł, co oznacza skok ceny o 15,1%.
- Półlitrowy napój energetyczny (500 ml) z 20-procentowym dodatkiem soku podrożeje średnio o 16,6%.
- Koncentraty napojowe i syropy zanotują wzrost cen sięgający średnio 18,8%.
Autorzy projektu zastrzegają, że ostateczna skala podwyżek w sklepach będzie zależeć od polityki cenowej sieci handlowych i producentów, jednak dotychczasowa praktyka wskazuje, że podatki pośrednie niemal w całości obciążają portfele ostatecznych odbiorców.
Warto wiedzieć: Paliwa i żywność ciągną ceny w górę. GUS poda nowe dane o inflacji
Jak nowa opłata wpłynie na oszczędności i domowe portfele?
Podwyżka rzędu kilkunastu procent na pojedynczym produkcie na pozór wydaje się niewielka, jednak w skali roku tworzy zauważalną wyrwę w domowym budżecie.
Sprawdźmy to na konkretnych wyliczeniach:
- Codzienny zakup energetyka: Osoba sięgająca po jedną puszkę 500 ml w drodze do pracy zapłaci po zmianach o około 0,70–0,90 zł więcej za każdą sztukę. W ujęciu miesięcznym (przy 22 dniach roboczych) daje to dodatkowy koszt rzędu 15–20 zł. W skali całego roku oznacza to ubytek z portfela na poziomie od 180 zł do nawet 240 zł na jedną osobę.
- Rodzinne zakupy napojów gazowanych: Czteroosobowa rodzina, która podczas weekendowych zakupów wkłada do koszyka trzy 1,5-litrowe butelki słodzonego napoju, musi liczyć się z dopłatą na poziomie około 0,60–0,90 zł na butelce. W ciągu 52 tygodni oznacza to wydanie dodatkowych 95–140 zł wyłącznie z tytułu wyższych stawek podatku.
- Domowe syropy owocowe i koncentraty: Rodzice kupujący litrowe syropy do rozcieńczania z wodą zapłacą o około 2–3 zł więcej za butelkę, co przy zużyciu dwóch sztuk w miesiącu pochłonie kolejne 50–70 zł rocznie.
Łącznie gospodarstwo domowe regularnie kupujące napoje smakowe, energetyki i syropy może po 1 stycznia 2027 roku zostawić w sklepach od 300 zł do nawet 500 zł rocznie więcej niż dotychczas.
Jak uchronić portfel przed wzrostem wydatków?
- Przejście na czystą wodę i domowe dodatki: Zwykła woda z dodatkiem cytryny, mięty czy mrożonych owoców pozwala całkowicie wyeliminować ten wydatek.
- Weryfikacja składu produktów: Opłacie nie podlegają stuprocentowe soki owocowe i warzywne bez dodatku cukrów oraz napoje mleczne.
- Domowe gazowanie wody: W przypadku miłośników bąbelków korzystanie z saturatorów i naturalnych soków pozwala ograniczyć zakupy drogich napojów butelkowanych.
Koniec z obchodzeniem przepisów przez producentów
Nowe przepisy mają definitywnie ukrócić zabiegi technologiczne, które producenci stosowali od wprowadzenia opłaty w 2021 roku. Powszechną praktyką było modyfikowanie receptur poprzez dodanie co najmniej 20% soku owocowego, redukcję naturalnego cukru do poziomu 5 g w 100 ml i uzupełnienie smaku sztucznymi słodzikami. Taka kompozycja pozwalała dotąd omijać podatek.
Zgodnie z nowymi regulacjami napoje z udziałem co najmniej 20% soku i cukrem do 5 g na 100 ml zostaną opodatkowane, jeśli producent doda do nich słodziki, kofeinę lub taurynę. Ukrócony zostanie również proceder rejestrowania silnie słodzonych syropów smakowych jako suplementów diety, co dotychczas pozwalało wielu firmom na legalne unikanie daniny na rzecz Narodowego Funduszu Zdrowia.
Oficjalne źródło informacji: Projekt ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 29 września 2026 r., Ocena Skutków Regulacji (OSR) Ministerstwa Zdrowia oraz Ministerstwa Finansów i Gospodarki.
