Co piąty Polak ma 100 tys. zł oszczędności, ale miliony żyją na krawędzi
Aż 83 proc. Polaków deklaruje, że posiada odłożone pieniądze, a co piąty ankietowany zgromadził na koncie ponad 100 tys. zł. Za tymi z pozoru optymistycznymi statystykami kryje się jednak poważny problem domowych budżetów: 58 proc. z nas nie ma żadnych rezerw lub zebrane środki skończyłyby się w maksymalnie trzy miesiące. Najnowszy raport BIG InfoMonitor z 28 października 2026 roku pokazuje rosnące rozwarstwienie majątkowe i wyjaśnia, dlaczego niespodziewany wydatek rzędu kilkuset złotych potrafi zachwiać płynnością finansową polskich rodzin.
W skrócie:
- 83 proc. Polaków deklaruje posiadanie oszczędności, jednak aż 58 proc. nie ma ich wcale lub zgromadzone środki wystarczyłyby najwyżej na 3 miesiące życia.
- 21 proc. osób odkładających pieniądze ma ponad 100 tys. zł – to wyraźny skok aż o 11 punktów procentowych względem 2023 roku.
- W ciągu ostatnich sześciu miesięcy 28 proc. badanych musiało sięgnąć po oszczędności, by opłacić leczenie, jedzenie lub bieżące rachunki.
- Rejestry BIG InfoMonitor i BIK notują 78 mld zł przeterminowanych zaległości u ponad 2 mln osób, z czego większość to drobne długi do 5 tys. zł.
Spis treści
Pozorne bogactwo: dlaczego oszczędności Polaków to iluzja bezpieczeństwa?
Z opublikowanego 28 października 2026 roku badania Quality Watch na zlecenie BIG InfoMonitor płynie z pozoru uspokajający wniosek: oszczędza zdecydowana większość z nas. Do posiadania odłożonych pieniędzy przyznaje się 83 proc. Polaków, a regularne lub w miarę systematyczne odkładanie gotówki deklaruje 53 proc. ankietowanych. Tylko 7 proc. badanych twierdzi, że nie odczuwa żadnej potrzeby gromadzenia kapitału.
Co więcej, rośnie grupa osób z pokaźnymi zasobami. Kwotą przekraczającą 100 tys. zł dysponuje już 21 proc. oszczędzających. W porównaniu z 2023 rokiem oznacza to potężny wzrost aż o 11 punktów procentowych.
Rzeczywistość finansowa jest jednak podzielona. Gdy spojrzymy na odporność domowych budżetów w razie kryzysu, obraz staje się diametralnie inny:
- 58 proc. Polaków w ogóle nie posiada oszczędności lub zgromadzone środki pozwoliłyby im przetrwać bez pracy maksymalnie do 3 miesięcy,
- 43 proc. odkłada pieniądze na wypadek nieprzewidzianych sytuacji,
- 29 proc. buduje zabezpieczenie przed nagłą utratą pracy lub dochodów,
- 21 proc. gromadzi kapitał z myślą o przyszłej emeryturze.
– Prawdziwym miernikiem bezpieczeństwa finansowego nie jest sam fakt posiadania oszczędności, lecz ich wysokość w relacji do miesięcznych wydatków i zaciąganych zobowiązań. Osoby dysponujące jedynie niewielką rezerwą są bardziej narażone na konieczność zaciągania kolejnych zobowiązań w przypadku nagłych zdarzeń życiowych – wyjaśnia Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.
Warto wiedzieć: Jak oszczędzać pieniądze? 10 skutecznych pomysłów na odkładanie środków finansowych
Poduszka finansowa na 3 miesiące: ile pieniędzy realnie potrzeba w 2026 roku?
Samo posiadanie kilku tysięcy złotych na koncie daje złudne poczucie spokoju, dopóki koszty stałe nie przekraczają miesięcznych wpływów. Prawdziwa poduszka bezpieczeństwa to kwota, która gwarantuje opłacenie czynszu, mediów, rat kredytów, wyżywienia oraz leków bez konieczności pożyczania choćby złotówki.
Eksperci ds. finansów osobistych przyjmują, że absolutnym minimum odporności budżetu jest zabezpieczenie na okres od 3 do 6 miesięcy stałych wydatków:
- Gospodarstwo jednoosobowe: przy średnich kosztach życia (najem/kredyt, rachunki, transport, wyżywienie) na poziomie 4 000 zł miesięcznie, minimalny 3-miesięczny bufor bezpieczeństwa wynosi 12 000 zł.
- Rodzina z dzieckiem (2+1): przy stałych miesięcznych kosztach rzędu 7 500 – 9 000 zł, bezpieczna rezerwa na kwartał to od 22 500 zł do 27 000 zł.
Tymczasem z danych wynika, że dla 32 proc. badanych główną przeszkodą w odkładaniu pieniędzy są rosnące rachunki i codzienne koszty utrzymania. Kolejne 28 proc. ankietowanych wprost wskazuje na zbyt niskie dochody, a taka sama część (28 proc.) za barierę uznaje wysokie ceny podstawowych produktów i usług.
Na co Polacy wydają rezerwy i dlaczego drobny wydatek rodzi długi?
O tym, jak krucha jest stabilność finansowa wielu gospodarstw domowych, świadczy fakt, że w ciągu ostatnich sześciu miesięcy aż 28 proc. Polaków musiało naruszyć swoje oszczędności, by sfinansować absolutnie podstawowe potrzeby. Pieniądze z rezerw poszły na:
- usługi medyczne i leki – 35 proc. wskazań,
- bieżące zakupy spożywcze – 30 proc. wskazań,
- stałe opłaty i rachunki – 29 proc. wskazań.
Gdy pojawia się nagły wydatek, możliwości samodzielnego poradzenia sobie z nim są bardzo zróżnicowane. Z badania wynika, że wydatek do 1 000 zł jest w stanie bez pożyczania pokryć 23 proc. badanych, kwotę między 1 001 a 3 000 zł sfinansuje 16 proc. osób, a wydatek powyżej 100 tys. zł z własnej kieszeni może wyłożyć jedynie 10 proc. Polaków.
Brak nawet drobnego buforu natychmiast przekłada się na kłopoty z terminowym regulowaniem rachunków. Łączna wartość przeterminowanych zobowiązań Polaków wpisanych do rejestrów BIG InfoMonitor oraz BIK sięga już 78 mld zł i dotyczy ponad 2 mln osób.
– Ponad połowę tej kwoty stanowią zobowiązania pozakredytowe, przy czym dominują relatywnie niewielkie zaległości, nieprzekraczające 5 tys. zł. Pokazuje to, że problemy z terminowym regulowaniem płatności nie zawsze wynikają z nadmiernego zadłużenia, lecz często są konsekwencją braku finansowej poduszki bezpieczeństwa oraz niewystarczającego planowania domowego budżetu – zaznacza dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor.
Przeczytaj też: Autooszczędzanie: na czym polega i czy warto?
Gdzie bezpiecznie odkładać pieniądze, by inflacja nie zjadała rezerw?
Budowanie buforu bezpieczeństwa wymaga nie tylko dyscypliny, ale też odpowiedniego narzędzia. Trzymanie rezerwy na bieżącym koncie osobistym niesie dwa poważne ryzyka: pieniądze mieszają się ze środkami na codzienne zakupy (co sprzyja ich wydawaniu), a brak oprocentowania sprawia, że kapitał stale traci na wartości. Z kolei tradycyjna lokata terminowa zamraża gotówkę – zerwanie jej przed czasem w razie nagłej awarii samochodu czy wizyty u lekarza oznacza utratę wypracowanych odsetek.
Najrozsądniejszym kompromisem dla poduszki finansowej pozostaje nowoczesne konto oszczędnościowe:
- Środki są w pełni bezpieczne i gwarantowane przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny (do równowartości 100 000 euro).
- Pieniądze pracują na promocyjnym oprocentowaniu, co częściowo chroni je przed skutkami inflacji.
- Zachowujesz stały dostęp do kapitału – w razie nagłej potrzeby możesz w każdej chwili przelać potrzebną kwotę na konto osobiste bez utraty dotychczas naliczonych zysków.
Jeżeli chcesz, aby Twoja poduszka finansowa nie leżała bezczynnie na nieoprocentowanym rachunku, sprawdź aktualne zestawienie najlepiej oprocentowanych kont oszczędnościowych na rynku. Wybierając rachunek z darmowymi wypłatami i stawką promocyjną dla nowych środków, zyskujesz elastyczną rezerwę, która chroni budżet w trudniejszym momencie.
Nawet odkładanie 100 czy 200 zł miesięcznie z premii czy nadwyżek (do czego przyznaje się 55 proc. badanych inwestujących dodatkowe środki w oszczędności) pozwala w ciągu roku zbudować bazowy kapitał bezpieczeństwa, który uchroni Cię przed koniecznością sięgania po drogie pożyczki.
Chcesz być na bieżąco z najważniejszymi wiadomościami?
dodaj zgarnijpremie.pl do preferowanych źródeł w Google
Oficjalne źródło informacji: Informacja prasowa i badanie BIG InfoMonitor „Skala i cele gromadzenia oszczędności przez Polaków 2026”, zrealizowane przez Quality Watch metodą CAWI na próbie 1040 dorosłych Polaków w dniach 2–5 października 2026 r. (Warszawa, 28 października 2026 r.).
