Kupiłeś kryptowaluty na Zondacrypto? Skarbówka weryfikuje dawne przelewy
Krajowa Administracja Skarbowa rozpoczęła zakrojone na szeroką skalę czynności sprawdzające wobec osób inwestujących w kryptowaluty, kładąc szczególny nacisk na transakcje z 2021 roku. Urzędnicy korzystają z międzynarodowej wymiany danych podatkowych CRS oraz zaawansowanych algorytmów typujących, a jednym z głównych punktów zainteresowania stała się popularna giełda Zondacrypto. Dla podatników, którzy nie zadbali o kompletne zestawienia transakcji, brak dowodów może skończyć się dotkliwymi sankcjami finansowymi.
W skrócie:
- Urzędy skarbowe masowo weryfikują rozliczenia z rynku kryptowalut, koncentrując się na operacjach z 2021 roku.
- Kluczowym źródłem wiedzy fiskusa jest międzynarodowy system Common Reporting Standard (CRS) oraz analizy powiązań giełdy Zondacrypto.
- Procedura ma formę czynności sprawdzających, a o wezwaniu decydują algorytmy ryzyka oraz donosy osób trzecich.
- Brak możliwości wykazania kosztów nabycia lub legalności środków grozi 75-procentowym karnym podatkiem od nieujawnionych źródeł.
Spis treści
Inwestorzy operujący na rynku wirtualnych walut znaleźli się w centrum zainteresowania Krajowej Administracji Skarbowej. Urzędnicy w całym kraju realizują wzmożone czynności sprawdzające dotyczące rozliczeń podatku dochodowego od zysków kapitałowych. Choć kontrole mogą obejmować różne okresy nieprzedawnionych zobowiązań, inspektorzy skupiają swoją uwagę przede wszystkim na historycznych transakcjach z 2021 roku – okresie gwałtownej hossy, w którym wielu Polaków odnotowało rekordowe obroty na giełdach cyfrowych aktywów.
Informacje o skali działań potwierdzają doradcy prawni specjalizujący się w obsłudze rynku blockchain. Jak wynika z doniesień branżowych, urzędy skarbowe otrzymały konkretne wytyczne weryfikacyjne, co przekłada się na setki formalnych wezwań wysyłanych do podatników.
Sprawdź też: Robiłeś takie przelewy? Skarbówka prześwietli Twoje konto
Dlaczego fiskus bada akurat 2021 rok?
Koncentracja na roku 2021 nie jest przypadkowa. To wówczas rynek kryptowalut bił rekordy popularności, a liczba zarejestrowanych transakcji gwałtownie wzrosła. Jednocześnie zgodnie z polską Ordynacją podatkową standardowy termin przedawnienia zobowiązań podatkowych wynosi 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zeznanie PIT-38 za rok 2021 składane było do końca kwietnia 2022 roku, co oznacza, że zobowiązanie przedawni się dopiero z końcem 2027 roku – KAS ma więc pełne prawo badać te rozliczenia jeszcze przez blisko dwa lata.
Co istotne, urzędnicy nie wszczynają od razu uciążliwych postępowań kontrolnych o charakterze karnoskarbowym. W pierwszej kolejności podatnicy otrzymują wezwania do złożenia wyjaśnień w ramach czynności sprawdzających. Chodzi o weryfikację, czy osoba dokonująca transakcji złożyła deklarację PIT-38, czy zadeklarowała przychody oraz czy właściwie udokumentowała koszty uzyskania przychodów.
Skąd urząd wie o transakcjach? Rola systemu CRS i Zondacrypto
Podstawową przewagą analityczną skarbówki jest obecnie międzynarodowy system automatycznej wymiany informacji podatkowych CRS (Common Reporting Standard), opracowany pod auspicjami OECD. System ten nakłada na instytucje finansowe w kilkudziesięciu państwach obowiązek raportowania danych o rachunkach rezydentów podatkowych do ich rodzimych urzędów skarbowych.
W centrum zainteresowania znalazła się w szczególności platforma Zondacrypto (funkcjonująca dawniej pod nazwą BitBay). Ze względu na strukturę prawną giełdy i podmioty operujące licencjami w innych jurysdykcjach europejskich (m.in. w Estonii czy na Słowacji), transfery środków i rozliczenia rachunków podlegają pod międzynarodowe mechanizmy raportowania. Dane z zagranicznych instytucji finansowych trafiają bezpośrednio do rejestrów polskiej administracji skarbowej, tworząc gotową bazę do porównania z krajowymi deklaracjami PIT-38.
Oprócz danych z systemu CRS urzędnicy korzystają z:
- algorytmów analitycznych KAS, które zestawiają przepływy na polskich rachunkach bankowych ze złożonymi zeznaniami podatkowymi,
- rejestrów transakcji podejrzanych przekazywanych przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF),
- tradycyjnych zawiadomień i donosów, które – jak wskazują praktycy – wciąż pozostają powszechną przyczyną wszczynania postępowań, zwłaszcza gdy inwestorzy otwarcie chwalą się zyskami w mediach społecznościowych lub w gronie prywatnym.
Warto wiedzieć: Fałszywy e-Urząd Skarbowy. CERT ostrzega przed utratą pieniędzy
Jakie konsekwencje grożą za brak dokumentów?
Prawidłowe rozliczenie kryptowalut w Polsce opiera się na 19-procentowym podatku od dochodów kapitałowych. Dochód stanowi różnica między osiągniętym przychodem (np. sprzedażą kryptowaluty do waluty tradycyjnej FIAT lub zapłatą kryptowalutą za towar/usługę) a udokumentowanymi kosztami jej nabycia.
Największe ryzyko dotyczy osób, które nie są w stanie udowodnić, za jakie środki zakupiły cyfrowe aktywa, lub nie posiadają historii operacji giełdowych. W sytuacji, gdy podatnik wykazuje wysoki majątek, którego źródła nie potrafi w wiarygodny sposób udokumentować, fiskus ma prawo sięgnąć po zryczałtowany podatek od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, wynoszący aż 75 procent. Ponadto celowe zatajanie dochodów lub posługiwanie się cudzymi danymi rodzi bezpośrednie konsekwencje z Kodeksu karnego skarbowego.
Co zrobić w przypadku otrzymania wezwania z urzędu?
Osoby, które w 2021 roku lub w latach kolejnych dokonywały transakcji kryptowalutowych, powinny przede wszystkim uporządkować historię rachunków giełdowych i bankowych. Kluczowe znaczenie ma zabezpieczenie wyciągów transakcyjnych w formacie CSV lub PDF bezpośrednio z giełd, potwierdzeń przelewów bankowych dokumentujących wpłaty środków oraz zestawień prowizji.
W przypadku stwierdzenia błędów w złożonej przed laty deklaracji lub jej całkowitego braku podatnik ma prawo złożyć prawnie skuteczną korektę deklaracji PIT-38 wraz z zapłatą należnego podatku oraz odsetek za zwłokę, co w wielu przypadkach pozwala zamknąć sprawę bez wszczynania procedury karnoskarbowej.
Nie przegap: Skarbówka prześwietla Twoje ulgi 5 lat wstecz! Zobacz, kogo wezwą do zwrotu pieniędzy z odsetkami
Oficjalne źródło informacji: Ministerstwo Finansów / Krajowa Administracja Skarbowa (komunikaty dot. standardu OECD CRS oraz wytyczne weryfikacji dochodów z odpłatnego zbycia walut wirtualnych)
